Wat als de stroom uitvalt in jouw praktijk. Ben je daar op voorbereid?
Als gevolg van toenemende maatschappelijke en internationale spanningen worden oorlogsdreigingen en uitval van nutsvoorzieningen, zoals langdurige stroomuitval, steeds meer als een realistisch scenario gezien. In zo’n noodsituatie zullen veel vitale voorzieningen uitvallen. Denk aan elektrische apparaten, internet en telefonie. Dit raakt direct aan de continuïteit van de huisartsenzorg, terwijl huisartsen(spoedposten) hun zorgverlening ook in noodsituaties moeten kunnen blijven bieden. Het is daarom van groot belang om na te denken wat je nu al kunt doen om je op zo’n noodsituatie voor te bereiden.
Wat kun je nu al doen?
Vooruitdenken over mogelijke noodscenario’s: bespreek in de praktijk met welke scenario’s je te maken kan krijgen. Welke gevolgen heeft dit voor de zorgverlening? Door daar nu alvast over na te denken, voorkom je paniek op het moment dat er echt iets aan de hand is.
Maak een noodplan: zorg dat je belangrijke contactgegevens geprint bij elkaar hebt. Denk aan collega’s, het crisisteam van de RHO en de Veiligheidsregio. Maar bijvoorbeeld ook hoe je communicatie met medewerkers, patiënten en ketenpartners organiseert op het moment dat stroom, internet of systemen uitvallen. Welke mogelijkheden heb je dan nog en wat betekent dit bijvoorbeeld voor de bezetting op de praktijk?
Zorg voor een noodpakket: zorg dat je beschikt over een noodvoorraad met de meest belangrijke materialen die je nodig hebt om huisartsenzorg te kunnen blijven leveren. Denk aan voldoende (nood)medicatie, wondverbanden, water, maar ook aan algemene zaken als een oplaadbare radio, zakmes, zaklamp, aansteker, houdbaar voedsel en kaarsen.
Stroomuitval in ziekenhuizen: wat kun je als medewerker doen?
Of we nu willen of niet, grootschalige stroomuitval in Nederland is door toenemende maatschappelijke en internationale spanningen een steeds groter risico. De overheid roept burgers dan ook op om een noodpakket in huis te halen en is met een landelijke campagne gestart voor meer bewustzijn hierover. Maar wat gebeurt er in ziekenhuizen, verpleeghuizen en andere zorginstellingen als de stroom uitvalt? De Nationale Zorggids zocht het uit én we zetten een aantal praktische tips voor je op een rij.
Uit internationaal onderzoek blijkt dat de regering drie dagen nodig heeft om de problemen op te lossen. In de tussentijd moet iedereen zich dus 72 uur zien te redden. Hoe doen ziekenhuizen dat? Waar moet zorgpersoneel op voorbereid zijn?
Stroomuitval ziekenhuizen
Ziekenhuizen zijn gelukkig goed voorbereid op een grootschalig stroomuitval. Zij zijn bijvoorbeeld verplicht om te beschikken over noodaggregaten die binnen seconden opstarten. Maar dat betekent niet dat alle systemen blijven draaien. Volgens de Nederlandse Vereniging voor Ziekenhuizen (NVZ) hebben levensreddende apparatuur en intensive care-voorzieningen dan prioriteit. Operatiekamers blijven bij hoge noodzaak in gebruik en ook medische koelkasten zijn aangesloten op de noodaggregaten. Couveuses zijn aangesloten op circuits die lang warmte vasthouden.
Niet-essentiële systemen zoals liften, kantoorautomatisering en beeldvormende apparatuur vallen mogelijk wél stil. Daarnaast moeten ziekenhuizen rekening houden met verminderde werking van de koelketen – voor medicijnen, bloed en vaccins -, instroom van extra patiënten, uitval van digitale systemen en ontoegankelijke elektronische patiëntendossiers. Veel ziekenhuizen houden crisisoefeningen waarin wordt gewerkt met papieren dossiers, alternatieve alarmering en handmatige registratie. De noodvoorzieningen worden zo’n één tot twee keer per jaar getest. Ook moeten ziekenhuizen ervoor zorgen dat ze genoeg brandstof, vaak diesel of gas, hebben om zeker 24 uur op noodstroom te kunnen blijven leveren.
Groothandels en leveranciers van medicijnen moeten altijd genoeg voorraad hebben. Voor groothandels is dit twee weken en voor leveranciers zes weken. Deze voorraad zorgt ervoor dat medicijnen meestal leverbaar zijn, ook als er door stroomuitval tijdelijk geen nieuwe bij komen.
Tips voor ziekenhuispersoneel:
Draag altijd een volledig opgeladen telefoon in je tas en neem standaard een powerbank mee. Zo kun je als je aan het werk bent je familie op de hoogte houden
Weet waar de noodtelefoon op jouw afdeling is
Controleer meteen of jouw acute-zorgpatiënten niet zijn afgesloten van hun apparatuur
Blijf rustig, je hebt hiervoor getraind met noodplannen en procedures
Wat moet je als docent doen tijdens een stroomstoring op school?
Bereiden scholen zich ook voor op noodsituaties?
Scholen, mbo’s, hogescholen en universiteiten hebben als taak om ervoor te zorgen dat de schoolomgeving veilig is. Daarom hebben zij allemaal een eigen veiligheidsplan opgesteld. De overheid werkt samen met scholen en universiteiten om in kaart te brengen welke noodsituaties kunnen gebeuren. En ook wat er nodig is om deze situaties weerbaar(der) te zijn. Het doel is namelijk om tijdens (nood)situaties het onderwijs door te laten gaan.
Wat als de stroom voor 72 uur uitvalt?
Het is de bedoeling dat scholen en universiteiten zo veel mogelijk open blijven en dat de lessen zo veel mogelijk doorgaan. Dat kan ook in een aangepaste vorm. Tegelijkertijd kunnen de oorzaken en gevolgen van een stroomstoring flink verschillen. Er is tijd nodig om het onderwijs op die manier aan te passen zodat scholen open kunnen blijven.
Maar, wat kan jij nu als docent doen tijdens een stroomstoring? Het allerbelangrijkste is om als docent rustig te blijven en je leerlingen gerust te stellen. Zorg dat er geen paniek uitbreekt, blijf kalm (ook als je jezelf niet zo voelt) en communiceer duidelijk naar je leerlingen. Wees ook eerlijk. Als er een leerling vraagt hoe lang dit allemaal gaat duren, kun je beter vertellen dat jij dit ook niet weet, dan een tijdsindicatie geven die uiteindelijk niet klopt.
Maak gebruik van een noodradio.
Probeer met een mobiele telefoon of een noodradio contact te zoeken met de schoolleiding of de hulpdiensten als dat nodig is. Een stroomstoring is geen acute noodsituatie, het wordt daarom afgeraden om 112 te bellen. Het is wel mogelijk om het nationale storingsnummer te bellen, dat is 0800-9009.
Langdurige storing? Luister naar de schoolleiding
De schoolleiding zal uiteindelijk beslissen of de school gesloten moet worden of dat er een vervangend programma opgestart wordt. In dit laatste geval is het handig om een zaklamp en/of noodverlichting te gebruiken. Als docent heb je dan toch nog voldoende licht om op een whiteboard te schrijven. Zorg dan ook alvast dat je wat activiteiten hebt bedacht die je met de leerlingen kan doen. Zoals het spelen van een bordspel of ‘ouderwets’ tekenen en kleuren (niet vergeten om een voorraad kleurplaten in te slaan, want tijdens een stroomstoring is iets uitprinten niet mogelijk).
Haal stekkers uit het stopcontact
Haal uit voorzorg de stekkers van apparaten uit het stopcontact. Mocht de stroom weer terugkomen, dan voorkomt dit schade aan apparaten.
Andere praktische tips
Het is handig als je altijd een volledig opgeladen telefoon in je tas hebt zitten. Neem desnoods een opgeladen powerbank mee in de tas.
Heb je thuis al een noodpakket? Heel goed! Het noodpakket is ook handig in het klaslokaal. Zorg dus voor een pakket met daarin een zaklamp, batterijen, kaarsen, kaarsenhouders, een EHBO-kit en een radio op batterijen.
Denk eraan dat je altijd een paar oefeningen achter de hand hebt. Op die manier probeer je, tijdens een korte stroomstoring, de lesdag op een ‘gewone’ manier door te laten gaan.
Oefen met je leerlingen een keer wat ze moeten doen tijdens een stroomuitval. Zo zijn ze al een klein beetje voorbereid. Net als een brandoefening, kun je op school ook eens oefenen met een stroomstoring.
Zorg dat er altijd warme dekens aanwezig zijn. De stroom kan uitvallen tijdens een strenge winter en met de warme dekens kan je onderkoeling bij de leerlingen voorkomen.
Laat je leerlingen de noodnummers uit hun hoofd leren. Denk daarbij aan 112, maar vooral het lokale storingsnummer is belangrijk. Schrijf dit nummer ergens op zodat de leerlingen het snel kunnen vinden.
Een kant en klaar boekje voor leraren is er op dit moment nog niet. Maar houd zeker de Nationale Onderwijsgids in de gaten. De redactie houdt al het onderwijsnieuws met betrekking tot noodsituaties en stroomuitval nauwlettend in de gaten.
